جوان آنلاین: تصمیم دولت برای ممنوعیت خرید آب معدنی و مواد غذایی دارای بستهبندی پت در برخی دستگاههای اجرایی، در راستای تغییر رویکرد مدیریت مصرف در شرایط جنگ اقتصادی و صنعتی کشور است که پس از آسیبدیدگی بخشی از ظرفیت تولید مواد اولیه PET در پی حملات تجاوزکارانه دشمن امریکایی ـ صهیونیستی اتخاذ شده است تا از فشار بر زنجیره تأمین صنایع پاییندستی جلوگیری شود. کارشناسان معتقدند مدیریت هدفمند مصرف در نهادهای دولتی میتواند ضمن حفظ منابع تولید، به ثبات بازار بستهبندی و تأمین کالاهای اساسی کمک کند.
در شرایطی که کشورمان همزمان با جنگ ترکیبی اقتصادی و حملات مستقیم به زیرساختهای صنعتی مواجه است، مدیریت مصرف مواد اولیه راهبردی به یکی از اولویتهای سیاستگذاری تبدیل شده است. در همین چارچوب، ممنوعیت خرید آب معدنی و سایر اقلام غذایی دارای بستهبندی پت در برخی دستگاههای دولتی، اقدامی در راستای کنترل مصرف مواد اولیهای ارزیابی میشود که نقش مهمی در صنایع بستهبندی کشور دارد.
ماده اولیه PET از اصلیترین محصولات مورد استفاده در صنایع بستهبندی به شمار میرود و در تولید بطریهای آب معدنی، نوشابه، ظروف نگهداری مواد غذایی و بخش قابل توجهی از بستهبندیهای مصرفی کاربرد دارد. اهمیت این ماده زمانی دوچندان شد که بخشی از ظرفیت تولید آن در پی حملات اخیر رژیم امریکا و نیروی نیابتیاش، رژیم صهیونیستی، آسیب دید و روند تولید در یکی از مجتمعهای پتروشیمی متوقف شد.
پس از این اتفاق، برخی مراکز کارشناسی و نهادهای اندیشهورز اقتصادی پیشنهاد کردند که دستگاههای دولتی در مصرف اقلام وابسته به پت صرفهجویی کنند تا اولویت تأمین به بخشهای ضروری و بازار مصرف عمومی اختصاص یابد. این پیشنهاد اکنون وارد مرحله اجرایی شده و نخستین نشانههای آن در ابلاغیههای اداری دیده میشود.
بر اساس بخشنامه صادرشده، خرید آب معدنی و مواد غذایی دارای بستهبندی پت در مجموعههای اداری ممنوع اعلام شده و واحدهای مالی از پرداخت هزینههای مربوط به این اقلام منع شدهاند. هدف اصلی این تصمیم، کاهش مصرف غیرضروری در ساختار اداری و جلوگیری از فشار مضاعف بر زنجیره تأمین عنوان میشود.
مدیریت مصرف در شرایط جنگ اقتصادی
اقتصاد کشورمان طی سالهای اخیر بارها تجربه مدیریت منابع در شرایط فشار خارجی را پشت سر گذاشته است. تفاوت شرایط کنونی در آن است که دشمن تلاش کرده است علاوه بر تحریم اقتصادی، زیرساختهای تولیدی کشورمان را نیز هدف قرار دهد. در چنین فضایی، استفاده بهینه از مواد اولیه صنعتی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
کارشناسان حوزه صنعت معتقدند بخش دولتی میتواند در مدیریت مصرف الگوی مؤثری برای جامعه باشد. مصرف روزانه حجم بالایی از بطریهای آب معدنی و اقلام بستهبندیشده در ادارات، سازمانها و جلسات رسمی، سهم قابل توجهی از تقاضای پت را به خود اختصاص میدهد؛ در حالی که بسیاری از این مصارف قابلیت جایگزینی دارد.
استفاده از پارچ و لیوان به جای بطریهای یکبارمصرف، بهرهگیری از ظروف چندبار مصرف در جلسات اداری و کاهش خرید اقلام غیرضروری، از جمله راهکارهایی است که میتواند مصرف این ماده را کاهش دهد. فعالان صنعتی تأکید دارند حتی کاهش چند درصدی مصرف در بخش اداری، در شرایط محدودیت تولید میتواند به تعادل بازار کمک کند.
از سوی دیگر، کاهش مصرف اقلام پتمحور در دستگاههای اجرایی، پیامی برای حمایت از تولید داخلی و حفظ پایداری صنایع پاییندستی دارد؛ چراکه صنایع غذایی، دارویی و بستهبندی برای ادامه فعالیت خود به دسترسی پایدار به مواد اولیه نیاز دارند و التهاب در بازار مواد پتروشیمی میتواند هزینه تولید را افزایش دهد.
برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند این اقدام علاوه بر آثار صنعتی، دارای ابعاد فرهنگی نیز هست. در دورهای که کشور درگیر دفاع مشروع در برابر تجاوز خارجی است، صرفهجویی و مدیریت مصرف میتواند به بخشی از مشارکت عمومی در پشتیبانی اقتصادی از کشور تبدیل شود.
حمایت از تولید و کنترل بازار
بازار مواد اولیه پتروشیمی همواره یکی از بازارهای حساس در اقتصاد صنعتی بوده و طبیعی است اختلال در تولید یا توزیع مواد اولیه، به سرعت بر صنایع وابسته اثر میگذارد و هزینه تمامشده کالاها را افزایش میدهد. به همین دلیل، سیاستگذاران تلاش میکنند در شرایط بحرانی، اولویت مصرف را به بخشهای حیاتی اختصاص دهند. فعالان صنعت بستهبندی معتقدند تصمیم اخیر اگر بهصورت هدفمند و محدود به مصارف غیرضروری اجرا شود، میتواند از بروز کمبود در بازار جلوگیری کند. در مقابل، ادامه روند مصرف عادی در دستگاههای بزرگ اداری، فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین وارد خواهد کرد.
بررسیها نشان میدهد بخش قابل توجهی از مصرف بطریهای پت در کشور به حوزه خدمات و مصرف روزمره اداری مربوط میشود. کاهش این بخش از تقاضا میتواند بخشی از نیاز بازار را آزاد کند و به تأمین پایدار کالاهای ضروری کمک برساند.
کارشناسان همچنین بر این باورند که مدیریت مصرف در شرایط فعلی باید موقتی، هدفمند و مبتنی بر حفظ ثبات بازار باشد. صنایع پتروشیمی از ظرفیت بالایی برخوردارند و تجربه نشان داده است در برابر فشارهای خارجی توان بازیابی سریع دارند. با این حال، تا زمان بازگشت کامل ظرفیت تولید، اجرای سیاستهای صرفهجویانه میتواند نقش مؤثری در عبور از شرایط کنونی ایفا کند.
در مجموع، ممنوعیت خرید محصولات دارای بستهبندی پت در برخی دستگاههای دولتی را میتوان بخشی از راهبرد کلان کشور برای صیانت از منابع تولید و حمایت از صنایع داخلی دانست که در شرایط جنگ اقتصادی و حملات مستقیم به زیرساختهای صنعتی، اهمیت آن بیش از گذشته آشکار شده است.
